NIEUWE VERTALING
Piet Schreuder
Wie schiep de aarde?
Er is een last van
mijn schouders gevallen. Ik hoef niet meer uit te leggen dat het woordje “ons”
in de zin “Laat ons mensen maken” een “pluralis majestatis” is, en dat deze
meervoudsvorm door vele koningen wordt toegepast bij het ondertekenen van een
koninklijk besluit. Zo kunnen wij dat in het woordenboek vinden. Als voorbeeld
staat er “Wij, Beatrix, Koningin der Nederlanden”.
Waarom
deze vorm zo werd gebruikt wordt niet snel beantwoord. Het is voor te stellen,
dat de koningin zich als de vertegenwoordigster van het volk beschouwt en dat zij
het besluit van haar regering, waarvan zij officieel het hoofd is, ter
verantwoording neemt en bekrachtigt. Zij samen vormen het meervoud. Daarbij
heeft zij als elke koning en president een reeks adviseurs. In een gesprek
gebruikt zij overigens, als zij het over zichzelf heeft, het enkelvoud “ik”. En
nagenoeg in de hele Bijbel waar God Jahweh zich als sprekende of schrijvende
voorstelt, gebruikt Hij het enkelvoudige “Ik” als uw en mijn God.
Met
dank dus aan dezelfde ongeveer 250 Bijbelgeleerden en andere deskundigen van
het NBG, die de vorige vertaling van 2004 afleverden en nu in 2014 de Bijbel in
Gewone Taal hertaalden. Onder die geleerden bevond zich, naast die van de
Katholieke, Vlaamse Bijbelstichting en andere groepen en disciplines, de
Adventist Prof.Drs F.R.van Moere. Leuk om te weten…. In Genesis 1:26 stond tot
dusverre: “Laten wij mensen maken die ons evenbeeld zijn, die op ons gelijken”.
De Bijbel in de Gewone Taal schrijft: “Nu wil ik mensen maken. Zij moeten op
mij lijken”.
Ik
hoorde tot nog toe slechts één predikant van de Adventkerk, die zei de Bijbel in
gewone taal wel aan te schaffen, maar niet te gebruiken. Zou hij één van die
zere benen hebben waar sommigen zich tegen geschopt voelen? Het Uniebestuur
gaat er wel mee akkoord.
Verkeerde argumenten
Och
ja, hoe staat het met dat andere non-argument? Er wordt immers gedoopt in de
naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest? Daarom zou men kunnen denken,
dat niet alleen de enige God uit één persoon, maar uit drie personen zou bestaan
waardoor zelfs de Heilige Geest tot een persoon getransformeerd werd. Alsof in
elke taal niet het gebruik bestaat om ook namens iets abstracts als persoon aan
te duiden! Men zegt toch ook “In ’s hemels naam” enz. enz.?
En
dan nog 1 Joh.5:7-8. In de ene vertaling stond: “Er zijn dus drie getuigen in
de hemel: de Vader, het Woord en de heilige Geest; en deze drie zijn één”. Het
gaf al te denken dat, als het er zo in stond, het cursief was geschreven, en in
weer andere vertalingen die tekst er helemaal uit was weggelaten. Er staat ook
nog bij dat er “drie getuigen zijn: de geest, het water en het bloed”. Geest
als abstractie en water en bloed als materie kunnen dus ook als getuigen worden
genoemd.
De
hele Bijbel door leest men hoe niet alleen het door God verkoren volk zelf
afgodische gedachten in woorden en daden omzetten, maar dat de Joden
voortdurend door de volken in de landen waarheen zij in ballingsschap werden
gevoerd, zij hun gedachten, kenmerken en symbolen door die andere godsdiensten
lieten beïnvloeden. En niet alleen namen zij die mee als ze naar hun eigen land
mochten terugkeren, maar ook de latere Algemene Roomse Katholieke kerk namen
veel van die verkeerde gewoonten over, en zelfs in de protestantse Lutherse
kerk waant men zich nog in de Roomse kerk. En dacht je dat al die latere
afscheidingen zich daarvan totaal verschoond hebben? Er staat dat geen mens
perfect is, tot niet één toe. Daarom voegt de Bijbel eraan toe: “De letter
dood, de geest maakt levend”. Sommigen hebben aan een half woord genoeg.
Anderen lezen talloze boeken en zien de waarheden nooit.
Het
is een bekend verschijnsel dat als je eenmaal iets als vaststaand hebt
aangenomen, je er moeilijk weer vanaf kunt komen. Als een tekst eenmaal
verkeerd wordt uitgelegd, dan neemt men die zo voor juist aan, ondanks dat
honderden andere teksten het tegendeel bewijzen. Vooral als stichters van een
nieuwe gemeenschap een onjuiste uitleg gaven. Zo ook de tekst met “ons” en
“wij” bij de schepping van de mens, terwijl overal elders in de Bijbel onze God
Jahweh zich met “Ik” presenteert.
Ook gij?
Ik
bewonder de vorige voorzitter van de Nederlandse Adventkerk, Reinder Bruinsma,
om zijn gedurfde uitlatingen van progressieve inzichten, Hij blijkt daarmee
velen tegen de haren in te strijken. Zijn boeken en blogs zijn voor mij in vele
(niet alle) opzichten een verademing. Wat ik al 70 jaren geleden schreef en
waarvoor sommige predikanten mij liever de Adventkerk zagen verlaten, hoor ik
hem nu hardop zeggen en vrijmoedig schrijven.
En
nu hoor en zie ik hem eindelijk, waarschijnlijk was het via een YouTubefilmpje
op de digitale snelweg, een leerpreek houden. Ik kwam in de verleiding een
beschouwing te geven over zijn optreden. Mensen kan je met woorden overtuigen
of begeesteren door een snaar in hun harten te treffen. Daarna kan je pas
een beroep op hun verstand doen. Reinder
geeft meer les. Predikanten legden zich vroeger erop toe met bevende lippen en
ontroerd gezicht en bevende spraak het hart te raken, al of niet kunstmatig.
Laat ik zijn presentatie dus een toespraak noemen, want hij doet vooral een
beroep op het verstand door leerstellingen te verkondigen. Op zijn tijd heel
nodig, vooral nu er steeds vaker het woord “interpretatie” valt. Hierdoor is
grotere vrijheid ontstaan om van mening over de bedoeling van teksten te
verschillen. Zolang de mens bestaat schuilt daarin gevaar. Vandaar de conclusie
en aanbeveling van de Generale Conferentie van 1995: “Voortschrijdend inzicht
en eenheid in verscheidenheid”.
Reinders
blog is een duidelijk voorbeeld van voortschrijdend inzicht omdat hij niet
alleen de toestand van de wereld erin betrekt, maar ook die van de
Christenheid. Je moet positief denken en je kerk roemen en aanbevelen om zijn daden
en waarheden, maar verzwijgen van de werkelijkheid is net zo slecht als
onwaarheid spreken. Hij toont een grote kennis en kunde om veel artikelen en
boeken te schrijven en te vertalen. Sommige van die boeken die hij vertaalde,
zoals “Hoe leest u de boeken van Ellen White?” geven velen de indruk dat hij
hier tegemoetkoming doet aan geestverwanten die grote twijfels koesteren aan de
juistheid van haar optreden en delen van haar geschriften. Er zijn zelfs
voorzitters van Generale Conferenties voor afgetreden en er kwamen scheidingen
tussen behoudenden en voortschrijdenden. Dat lot viel trouwens meer kerken ten
deel en je vraagt je af of dat gunstig of ongunstig is voor het evangelie en of
dat een oorzaak is van kerkverlating. Ik meen van niet. Wie het geloof ernstig
nemen en zich in de problematiek hebben verdiept en erover debatteren zijn
juist degenen die een persoonlijke beschouwing hebben en anderen ertoe
aanzetten erover na te denken. Want niet de kerk maar het geloof doet behouden
worden.
Alzo tegemoet komen?
En
nu komt Reinder tot mijn verbazing aanzetten met Hebreeën 1:2 en 10 als bewijs
dat de Zoon van God, Jezus Christus, de Schepper van hemel en aarde is. Er
staat immers in die nieuwste uitgave van de Bijbel: “God liet hem de hemel en
de aarde maken en nu heeft God alles wat er bestaat aan hem gegeven”. Dit zou
echter in tegenspraak zijn met de aanvang van mijn en zijn betoog dat het God
de Vader Jahweh als persoon de Schepper is. Hij gaat hier gemakshalve voorbij
aan de teksten 3:2-4: “Jezus deed wat God wilde… dank aan God. Hij heeft alles
gemaakt”. Jezus was dus afhankelijk in alles wat God wilde. Maar toen kwam er
een probleem in de hemel, waar het bestuur over de kosmos heerste. Of wij die
inbreuk op Gods bestuur ooit zullen begrijpen is hier niet ter zake. Het kwaad
moest worden verwijderd en Jezus stemde met Gods plan in om degene die inbreuk
maakte aan te tonen wat voor gevolgen dat zou hebben en welke methode moest
worden toegepast het geluk in het heelal te herstellen. God bereidde de planeet
aarde tot een woonplaats voor mensen die aan dat kwaad zouden worden
blootgesteld. Jezus werd door God de Vader naar de aarde gezonden om aan alle
bewoners van de aarde en het universum dat kwaad te verwijderen door het goede.
God Jahweh de Schepper van deze aarde en de mensen en het overige leven daarop
was, is en blijft de bron van energie waar alles door kan bestaan. Hij gebruikt
Zijn Heilige Geest om uit de delen aan ieder die Hem daarom vraagt. En bij de
doop van Jezus door Johannes daalde die Heilige Geest in de gedaante van een
duif op Hem neer en klonk een stem: “Dit is mijn geliefde Zoon”. Wederom een
teken van afhankelijkheid voor Jezus en de mensen van Jahweh. Toen een zieke
vrouw Jezus aanraakte voelde hij energie, kracht van hem uitgaan ten bate van
die vrouw, en zei genas onmiddellijk. De Joden mochten de berg waarop Mozes God
ontmoette, niet naderen, omdat die geweldige energie hen zou doden, zoals een
lekkende energiecentrale het leven dood.
Dat
Jezus afhankelijk was en is van God de Vader (die meer is dan Ik, zegt hij
ergens) blijkt over meer teksten, vooral uit het scheppingsverhaal zelf en de
Bijbel als geheel. Ik beschouw de stelling die Reinder hier poneert, tevens als
een tegemoetkoming aan de drie-eenheidstheorie, die de eerste twee geboden
loochent.
De
brief aan de Hebreeën is van een onbekende schrijver en samengesteld tussen 70
en 90 jaar na Christus. Het blijft ook onduidelijk of hij aan de
heiden-christenen of aan de christenen in het algemeen is geschreven. Hij is in
de canon van de Bijbel opgenomen wegens zijn strekking.
Mijn beperktheid
Ik
moet dus wel aan de hand van de overvloedigheid van teksten die getuigen dat de
enkelvoudige persoon God, die ons naar Zijn evenbeeld schiep, de aarde en de
dampkring, hemel genoemd, schiep, “doordat” Jezus bereid was voor onze zonden
te lijden en te sterven. Waarmee hij aantoonde dat alleen God de Vader de
Heerser in het heelal over alles en allen is. Als beloning voor die Verlossing
zal Christus op de vernieuwde aarde als vertegenwoordiger van de Vader onze
Koning zijn.
Als
ik dat goed tot mij laat doordringen, word ik overstelpt van dankbaarheid en
liefde. Tot nog toe voel ik mij, ondanks alles, het meest verwant met de
Sabbatvierende Christenen en verheug ik mij over de vrijheid van meningsuiting
binnen de door hen gestelde perken. Maar alles wat ik zeg en schrijf valt ook
onder het gezegde dat geen mens perfect is in zijn denken en doen. Ik doe de
lezer slechts een handreiking om over dergelijke zaken mee te denken. Vooral
omdat de leer van de drie-eenheid, ook bij ZD-Baptisten en ZD-Adventisten, nog
steeds op de eerste plaats staat. Bij de doop wordt verondersteld dat je
daarmee accoord gaat. In de praktijk blijkt dat de dopeling daar nauwelijks
over nagedacht heeft en er dus de hand mee wordt gelicht.
De tien geboden niet alleen "bewaren", maar ook "doen".