Dit woord wordt het meest gebruikt door mensen met een functie die een bijeenkomst met anderen noodzakelijk maakt. Daar worden na gedachtewisseling over een onderwerp de argumenten voor en tegen elkaar afgewogen en bij meerheid van stemmen een besluit genomen, democratisch genoemd. Als je daaraan deelneemt dan voelt dat wat gewichtig aan omdat je mede een besluit voor anderen neemt en je je boven hen verheven zou kunnen voelen. Hoe verschillend die vergaderingen kunnen verlopen, illustreert het volgende:
E H B O
En milieu
Gebruik nooit als verontschuldiging dat je het zo druk had, want dan lijkt het of je zegt dat je zo vreselijk belangrijk bent. Het is immers gewoon een zaak van tijdsindeling? Ik geef toe dat ik een beetje lui aan het worden ben en daarom een gestelde taak even of helemaal liet liggen. Ik wil graag in een dagboek de gebeurtenissen in mijn leven bijhouden en mijn gedachten erover opschrijven om ze te bewaren, voor mijzelf, mijn familie en wie nog meer daarin belang stellen. Het is immers “mijn leven”? Maar als ik een gebeurtenis belangrijk genoeg vind om hem op te schrijven, dan moet ik daarmee niet te lang wachten, anders gaan die eerste belangrijke indrukken wat verloren en vind ik ze minder belangrijk. Toch maar eens die van de laatste weken dan maar samenvatten, want ze waren nogal heftig. Misschien komen die indrukken onder het schrijven dan enigszins tot mij terug.
In mijn rijtje belangrijkste taken moet ik mij steeds de volgorde herinneren: “God, mens, dier, natuur en milieu, spreken, schrijven”. Eind vorig jaar zegde ik het lidmaatschap van het platform van de wijk Presikhaaf op, en beschreef ik op een andere plaats wat daarmee gepaard ging. Ik was lid van o.a. de milieugroep in dat platform. De groep bestreed het gemeentelijk voornemen om een stuk natuur binnen de hoek waar de IJssel zich afsplitst van de Rijn, tot een bedrijventerrein te bestemmen. En juist daar zou een asfaltcentrale geplaatst worden. Het is voor de gewone man als ik en bijna alle platformleden, die niet in ambtelijke stukken, protocollen en procedures thuis zijn, moeilijk alle onderdelen daarvan te vatten, maar op gezag van meer deskundigen konden we met succes langs de juiste weg bezwaar maken bij gemeente en provincie, (‘zienswijze indienen’ genoemd). Ik noteerde, zover ik ze begreep, de argumenten en voegde die van mij over de aantasting van de natuur eraan toe. In de media werd door deskundigen reeds jaren verkondigd dat de natuur, vooral dankzij bomen, het belangrijkste tegenwicht is tegen de uitstoot van de voor de gezondheid en het klimaat gevaarlijke CO2. Het zou te ver voeren hier te herhalen welke bezwaren ik verschillende malen op een A-viertje samenvatte en op de voorlichtingsavonden, tweemaal op de vergaderingen van de gedeputeerden in het provinciehuis en vijfmaal in de gemeenteraad op het stadhuis voordroeg.
Merkwaardig voelde ik daarbij een niet al te grote spanning die ik bij andere gelegenheden als ik in het openbaar moest spreken als vreselijk ondervond wegens mijn geringe schoolopleiding die na de zeven klassen Lager Onderwijs ophield. Om mij te bekwamen in een of ander vak als mijn beroep moest ik na een stuk of twintig pogingen ontbrak mij de aanleg. Vraag mij niet hoe ik daarna aan de kost ben gekomen. Want om met schrijven van boeken, wat ik eigenlijk wilde, de kost te verdienen, is meer nodig. Maar als er geen ander was die deed wat gebeuren moest, dan deed ik het, wie de lezers van mijn brieven en de toehoorders van mijn voorlezingen ook waren.
Samen met de voordrachten van hoger opgeleiden uit twee omringende wijken, boekten wij succes. Er werd naar ons geluisterd en niet lang daarna kregen wij elk een brief, waarin onder de samengevoegde briefhoofden het projectbestuur van de asfaltcentrale, de provinciale staten en de gemeente ons hartelijk bedankten voor het meedenken in deze zaak, waardoor zij een betere oplossing konden vinden. Want het is wettelijk geregeld dat belanghebbende burgers hun “zienswijze” mogen indienen, die met brieven of “inspraken” op deze wijze nauw bij het proces betrokken behoren te worden. Het is een voorbeeld van “overleg”.
Onze wijk “Presikhaaf” deed dat met een werkgroep, waarvan ik deel uitmaakte, onder de naam “AGA”(Arnhem Geen Asfaltcentrale). Toen daarna zich de “Biomassacentrale” toch nog voor die omgeving aandiende, werd deze vestiging eveneens met succes bestreden. De termen “categorie 5” (zwaarste uitstoot) en “MER” (Milieu Effect Rapportage) werden steeds vaker gehanteerd. Je begrijpt het al: de platformleden richten zich voornamelijk zich voornamelijk op de leefbaarheid van de wijk en het welzijn van de bewoners. Dezen kunnen hun dagelijkse wensen en klachten over hun woonomgeving bij het platform indienen en de leden kunnen na meerderheid van stemmen al dan niet met de van de gemeente en corporaties ontvangen financiële middelen de initiatieven belonen. Maar milieu en klimaat zijn onderwerpen die wat meer deskundigheid vereisen. Bepaalde argumenten en methoden van onze milieugroep gingen de meeste platformleden te boven. De naam AGA werd niet alleen door hen, maar zelfs door de meeste leden van de milieugroep als achterhaald en misleidend beschouwd, en het budget daarvoor bleek inderdaad overschreden door de kosten van o.a. juridische bijstand die bij het proces voor de Hoge Raad gevoerd werd. Goede communicatie ontbrak. Het gevolg: de werkgroep AGA werd met veel onenigheid als onderdeel van het platform uitgesloten.
Nou zijn de onderwerpen “economie en ecologie, natuur en milieu”, door de meeste mensen niet te bevatten. Er ontbreekt daardoor voldoende belangstelling. Uitstoot van fijnstof is een sluipmoordenaar die je niet kunt horen, zien of ruiken, maar kan je gezondheid ernstig kan aantasten. En besluiten van de overheid worden door de meeste mensen toch als het meest deskundig gevonden. Het lijkt een eer zich als platformlid zich daarbij aan te sluiten. Reeds eerder juichte de gemeente mijn voorstel toe om het omgekapte bos Presikhaaf, in oude glorie te herstellen. Ik leidde het college en de raadsleden door wat eens ons bos als achtertuin van de bewoners genoemd werd en kreeg volledige instemming. Tot ambtenaren zich met de uitvoering gingen belasten, een vijftal bewoners, dat nauwelijks van mijn plannen kennis droegen, in een “klankbordgroep” daarin opnamen en tot een andere uitvoering dan de door mij voorgestelde overgingen. Zelfs een aantal raadsleden en de latere griffier van het provinciehuis toonden zich met mij wanhopig over de onmacht van de politiek tegenover de ambtenaren. Ik stelde toen vast: “politici komen en gaan, maar de ambtenaren blijven bestaan”. Zelfs ministers voelen zich soms overgeleverd aan de willekeur van hun ambtenaren.
Dergelijke gebeurtenissen zijn voor de initiatiefnemers en actievoerders door de afwijzing erg teleurstellend. Maar het is één van de ontoereikendheden van de democratie, waar je je nu eenmaal (voorlopig) bij neer moet leggen. Zo werd ook de afwijzing van de verdere taken van de milieugroep door de actievoerders ondervonden.
Geestelijk milieu
Nu pas kom ik op het onderwerp waarmee ik de kop van dit artikeltje voorzag: EHBO. Het wil dienen als voorbeeld hoe anders en zelfs uitermate prettig een overleg plaatsvinden. Door privéomstandigheden van de voorzitter konden de leden pas een paar dagen tevoren de stukken op de jaarvergadering van de EHBO Arnhem-Presikhaaf per e-mail ontvangen. De voorzitter had de vorige jaarvergadering al bijgewoond met een doorlopend infuus van antibiotica tegen de ziekte van Lyme in zijn arm, de vergadering voorgezeten, en nu was die ziekte bij hem teruggekeerd. Daarom twijfelde het bestuur over de mogelijkheid tot het doorgaan van de jaarvergadering op de eerder vastgestelde datum. Op het laatst bleek de voorzitter toch aanwezig te kunnen zijn.
Niettemin zaten er in het klaslokaal van het Multi Functioneel Centrum om de in een vierkant opgestelde tafels twintig leden. Meest van middelbare
leeftijd, enkele jongere en welgeteld drie ouderen. De stemming was vrolijk en opgewekt, maar vooral deskundig, dankzij de beroepen die bestuursleden in hun dagelijks leven bekleden. De secretaris, die alles op zijn laptop bijhield, was bijvoorbeeld werkzaam bij de belastingdienst te Utrecht. Het verloop van de bijeenkomst verliep volgens de bekende agenda, de stukken, waaronder de notulen, lagen een uur tevoren ter inzage.
De jonge penningmeester, welke taak in de wereld steeds belangrijker wordt gevonden, hield een zeer gedetailleerd verslag van zijn opgestelde inkomsten en uitgaven van de vereniging en beantwoordde alle vragen correct en begripvol. Ook de kascontrolecommissie toonde zijn verslag nauwkeurig bestudeerd te hebben, waarop de voorzitter de vergadering vroeg de penningmeester te “dechargeren”, zoals dat zo mooi heet. Dat gebeurde onder groot applaus. Ook de (her)verkiezing toonde een grote bereidwilligheid van de bestuursleden.
Familie
Tussendoor vertelde de docente, een beetje aangemoedigd door mijn opmerkingen, dat mijn zoon en dochter, die met mijn andere drie kinderen, vroeger door mij gegeven lessen hadden gevolgd en het jeugddiploma hadden gehaald, dit jaar waren opgegaan voor het diploma van volwassenen en zelfs de herhalingslessen deden en het certificaat voor hulp aan ouderen wilden halen. Hun uitspraken op het examen dat zij uitsluitend met tienen hun diploma moesten halen, omdat zij anders door hun vader zouden worden onterfd, werd met vrolijkheid begroet. Het bleek dat er in de regio geen EHBO-vereniging was die zoveel tienen na de examens konden noteren, en wij dus tot de hoogst gekwalificeerde behoorden.
Tenslotte memoreerde de voorzitter dat twee leden twaalf en een half jaar lid waren en toen kwamen er bloemen….. Twee ereleden, die toevallig naast mij zaten kregen onder groot applaus een bos bloemen omdat zij inmiddels de vereniging veertig jaar trouw waren. Ik dacht weer dat dit een mooi slot was van de vergadering, totdat er nog een extra bos bloemen kwam en de voorzitter na enig spannend aandoende aarzeling zei, dat ik met het vijftig jaar lidmaatschapschap het oudste lid was. Daar had ik totaal niet op gerekend, en na de bloemen en toespraken bij de uitreiking van de geschenken en bloemen door de wethouder bij de uitreiking van mijn boek, die bij het afscheid van het platform, de Sr.Fietstochten en daarna nogeens bij de uitreiking van de Arnhemse onderscheiding “Het Arnhems Meisje”, was er het gevoel of ik mijn begrafenis nu wel beleefd had.
Het lidmaatschap van de EHBO betrof de tijd dat de vereniging “Koninklijk” werd. Al voor die tijd was ik lid en jeugddocent van de vereniging die al voor de bouw van de wijk Presikhaaf op Plattenburg was opgericht door Jan Kranenburg, een man uit mijn straat.
Zie, dat heb je nou als je de gebeurtenissen in je leven wilt bijhouden: het heeft vaak zoveel weg van eigendunk en zelfoverschatting, terwijl je die schaarse, goed bedoelde handelingen toch dankt aan de Schenker van je persoonlijkheid, die je de mogelijkheid op het juiste moment daarvoor bood. En niet te vergeten de mensen om je heen die als bestuursleden met hun talenten de verwerkelijking van de idealen mogelijk maken. De mens leeft nooit voor zichzelf alleen. Vergaderingen kunnen soms met veel plezier en voldoening verlopen, soms niet. Maar zonder kan het niet. En ik weet het: ik beschrijf de huidige situatie. Het is wel eens anders geweest en het zal wel eens anders worden. Maar het streven naar het beste blijft.
