donderdag 24 november 2011

WETENSCHAP OF GELOOF

Albert Einstein, de grote natuurkundige, zei dat hij na al zijn studie besefte dat er oneindig veel meer te leren valt. Een eenvoudig laag opgeleid mens was daar al lang achter.... Klinkt eigenwijs hè. Het is daarom ook grappig bedoeld. De slotsom van de laatste jaren is, dat de mens, zolang als wij van zijn bestaan weten, al besefte dat het leren over alle delen van het leven, nooit uitgeleerd raakt. Er zullen daarom altijd botsingen zijn dus behoudenden, of te wel conservatieven, die menen de ultieme waarheid te hebben ontdekt, en de progressieven die nieuwe inzichten bekend maken.
Ik begin deze site met deze regels, omdat ik met deze weblog hoop deel te nemen aan de discussie over ons bestaan. Net als Einstein besef ik dat ik meer niet dan wel weet. De Nederlandse natuurkundige Robert Dijkgraaf zei: "ALS de totale wetenschap op honderd procent zou worden gesteld (wat natuurlijk onmogelijk is), dan wisten wij nog slechts vier procent". Zelfs deze stelling is discutabel omdat de mens nooit kan weten hoeveel honderd procent in dit geval is.
Juist daarom kan ik voor mijn leven nooit blind varen op wetenschap. Het denkwerk stagneert op een moment immers? Bovendien blijkt dat kennis helaas geen wijsheid garandeert. Er zijn door kennis maar al teveel ellendige zaken tot stand gekomen. Denk maar eens aan de alles vernietigende wapens en de machtige wapenlobbie. Niemand weet waarin zijn spaargeld door de bank wordt geïnvesteerd. Het is redelijk dat de meeste economen veronderstellen dat dit geld wordt belegd in drugs, afval en wapens. De mens zou dus in zijn hart kunnen juichen als ergens weer een oorlog uitbreekt en de vraag naar die "producten" toeneemt. De wereldeconomie draait erop. Totdat die ons tenslotte de nek omdraait. De misdaad is de bestrijders daarvan altijd een stap voor.
Is het daarom zo gek dat de mens, die immer naar geluk zoekt, die door wetenschap nooit verkrijgt en naar een andere theorie grijpt? Er blijft hem niets anders over dan "geloof hechten" aan de oudste schriftelijke beloften die inhouden, dat als je je aan de duizenden jaren oude wet van de simpele tien levensregels, als beschreven in Exodus 20, je vanzelf op het idee komt van onze beperktheid dat geluk uit eigen kracht te bewerken. Daarvoor is een kracht buiten jezelf nodig.
En nou komt de wetenschap van de natuurkunde ons toch een beetje te hulp. Ongeveer vijfentwintig jaar geleden waren in Londen de grootste geleerden ter wereld bij elkaar en hadden als slotconclusie de vaststelling dat het "onmogelijk" was, dat in die oneindige ruimte niet een hogere intelligentie op één of andere planeet aanwezig was. Ik ken hun argumenten daarvoor niet en weet dat de nieuwsgierigheid van de mens hem niet kan weerhouden verder naar oplossingen te zoeken. Maar het komt mij voor, dat er voor u en mij niets anders overblijft dan "geloofsvertrouwen". Omdat een mens van goede wille nu eenmaal onrecht en ellende, die hij in de wereld en in hemzelf vergeefs bestrijdt, niettegenstaande dat, toch met alle middelen wil bereiken.
Wat kan je de mens anders aanbieden die dit leven als zo ellendig ervaart, dat hij het liefst daaruit wil stappen. "Leven", dat de prachtigste gave kan en moet zijn. Het wordt volgens mij maar door één theorie aangeboden. Die van het Christendom, die leert dat er een plaatsvervangend offer voor mij, ons, is gebracht, waardoor het kwaad vernietigd wordt en de weg naar tijdloos gelukkig leven bij aanvaarding daarvan is geopend. Waarom zouden wij er wel op vertrouwen dat wij na de vakantie veilig thuiskomen, zonder dat wij daarvoor bewijzen hebben, en niet vertrouwen op een veel hoger doel voor ons leven. Dat lijkt mij juist "onwetenschappelijk". En u?